Przeworska Kolejka Wąskotorowa to linia kolejowa łącząca Przeworsk z Dynowem na dystansie 46 kilometrów. Obecnie jest to najdłuższa czynna kolej wąskotorowa w Polsce, co samo w sobie czyni ją wyjątkową na mapie kraju. Przejazd trwa niespełna trzy godziny, a pociąg sunie przez Pogórze Dynowskie, mijając pola, lasy, podkarpackie wsie i przechodząc przez ponad 600-metrowy tunel. To miejsce dla tych, którzy chcą zobaczyć region z innej perspektywy i nie mają nic przeciwko powolnej podróży.
- przejazd przez 602-metrowy tunel
- autentyczne zabytkowe wagony
- malownicze widoki na Pogórze Dynowskie
- możliwość wysiadania na przystankach
- swoboda przechodzenia między wagonami
Historia kolejki na Pogórzu Dynowskim
Linia wąskotorowa na trasie Przeworsk-Dynów powstała w czasach, gdy takie połączenia były standardem w komunikacji lokalnej. Przez dziesięciolecia woziła mieszkańców, towary i poczuję między miasteczkami Podkarpacia. Kiedy w Polsce zaczęto masowo likwidować koleje wąskotorowe, przeworska linia przetrwała i przekształciła się w atrakcję turystyczną.
Dziś „Pogórzanin” – bo tak nazywa się ta kolejka – funkcjonuje sezonowo i wozi głównie turystów oraz miłośników kolei. Zachowała jednak autentyczny charakter, z zabytkowymi lokomotywami i wagonami, które pamiętają czasy świetności wąskotorówek.
Jak wygląda przejazd kolejką Pogórzanin
Podróż zaczyna się na stacji Przeworsk Wąski przy ulicy Lubomirskich. Pociąg wyrusza stamtąd w kierunku Dynowa, a trasa wiedzie przez kilkanaście przystanków. W sezonie letnim kursują wagony bez okien – tak zwane „letniaki” – dzięki czemu można wystawiać twarz na wiatr i mieć pełen widok na okolice bez szyby między tobą a krajobrazem.
Za oknem zmienia się sceneria. Najpierw przedmieścia Przeworska, potem pola i łąki, wzgórza porośnięte lasem. Tory biegną czasem tuż przy drodze, a czasem w takiej odległości od domów mieszkalnych, że wydaje się, jakby pociąg przejeżdżał przez czyjś ogród. Mieszkańcy wsi wzdłuż trasy machają do pasażerów, a ci odpowiadają tym samym.
Trasa obfituje w ostre łuki i podjazdy. Po minięciu Jawornika Polskiego zaczyna się las, a potem następuje główna atrakcja – przejazd przez tunel w Szklarach o długości 602 metrów. Po wyjeździe z tunelu rozciąga się widok na Pogórze Dynowskie.
Podczas przejazdu czynny jest bar, gdzie można kupić napoje i przekąski. Można też swobodnie przechodzić między wagonami – to nie jest zwykły pociąg intercity z przypisanymi miejscami.
Całość trwająca blisko trzy godziny w jedną stronę może wydawać się długa, ale nikt się tu nie spieszy. Tempo jest częścią doświadczenia.
Co zobaczyć po drodze – przystanki warte uwagi
Choć większość pasażerów jedzie całą trasę do Dynowa i z powrotem, warto rozważyć wysiądanie na którymś z przystanków. Bachórz, przedostatnia stacja przed Dynowem, jest dobrym punktem do rozpoczęcia pieszych wędrówek po okolicy. Stąd niedaleko do doliny Sanu i szlaków turystycznych.
Jawornik Polski to kolejne miejsce, gdzie można przerwać podróż – szczególnie gdy w okolicy odbywają się lokalne wydarzenia. Sam Dynów, końcowa stacja, to małe miasteczko z rynkiem i kilkoma zabytkami, więc po dotarciu na miejsce zostaje jeszcze trochę czasu na zwiedzanie przed powrotnym przejazdem.
Dla kogo jest ta atrakcja
Kolejka Pogórzanin sprawdzi się przede wszystkim u rodzin z dziećmi. Dzieci uwielbiają pociągi, a tutaj mają okazję zobaczyć prawdziwy zabytkowy skład w akcji. Trzy godziny jazdy to sporo, ale dzięki możliwości swobodnego poruszania się po wagonach i zmieniającym się widokom rzadko kto się nudzi.
Miłośnicy kolei znajdą tu oczywistą wartość – to w końcu najdłuższa czynna wąskotorówka w kraju. Dla osób zainteresowanych historią techniki i transportu to żywe muzeum.
Sprawdzi się też jako nietypowy pomysł na wycieczkę dla każdego, kto chce zobaczyć Podkarpacie w wolniejszym tempie. To alternatywa dla standardowego zwiedzania samochodem – tutaj krajobraz płynie za oknem sam, a jedyne co trzeba robić to patrzeć.
Wzdłuż całej trasy mieszkańcy wsi wychodzą przed domy, żeby pomachać do przejeżdżającego pociągu. Ta interakcja z lokalnymi mieszkańcami dodaje podróży autentycznego charakteru.
Kiedy kursuje kolejka i ile kosztują bilety
Sezon trwa od maja do września. W tym okresie kolejka kursuje regularnie w weekendy. Poza sezonem możliwe są przejazdy na specjalne zamówienie dla grup.
Bilety można kupić w kasie biletowej na stacji Przeworsk Wąski lub online przez stronę internetową kolejki. Płatność możliwa jest gotówką lub kartą. Dokładne ceny i rozkład jazdy najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie www.kolejka-pogorzanin.pl, ponieważ mogą się zmieniać w zależności od sezonu i rodzaju przejazdu.
Niekiedy organizowane są specjalne przejazdy tematyczne – wieczorne kursy połączone z lokalnymi wydarzeniami czy koncertami. Warto śledzić profil kolejki na Facebooku, gdzie pojawiają się informacje o takich atrakcjach.
Jak dojechać do Przeworska Wąskiego
Stacja Przeworsk Wąski znajduje się przy ulicy Lubomirskich 14 w Przeworsku. Do Przeworska można dojechać samochodem – miasto leży przy drodze krajowej nr 77 łączącej Jarosław z Przemyślem. Z większych miast jak Rzeszów czy Jarosław dostępne są też połączenia autobusowe.
Parking przy stacji jest dostępny dla pasażerów. Jeśli ktoś planuje przejazd w jedną stronę i powrót autobusem lub innym środkiem transportu, warto wcześniej sprawdzić połączenia z Dynowa.
Kontakt z kolejką: telefon +48 16 307 41 04 lub +48 781 940 950, email: [email protected]
Na całą wycieczkę – przejazd tam i z powrotem plus ewentualny spacer w Dynowie – warto zarezerwować cały dzień. Sam przejazd w obie strony to około 6 godzin, więc z dojazdem i postojem na miejscu łatwo zrobić się 8-9 godzin.